Trouw: 'Oorlog is pas voorbij als er geen kernwapens meer zijn'

Trouw: 'Oorlog is pas voorbij als er geen kernwapens meer zijn'

Michiko Kodama was op school, toen ze op 6 augustus 1945 een lichtflits zag, waarna het plafond naar beneden viel en het glaswerk alle kanten op sprong. Haar vader redde haar uit het klaslokaal, en zo wist ze de eerste atoombom te overleven. 

Zo goed liep het met haar nichtje niet af, vertelt de 78-jarige Japanse op het hoofdkantoor van Nihon Hidankyo - een organisatie van mensen die de aanval op Hiroshima en Nagasaki overleefden. Ze haalt een fotoboek tevoorschijn, en laat een foto zien van een kinderlichaam met open wonden waar zich maden in hebben genesteld. Zo zag de rug van haar nichtje er ook uit. 'Ik heb urenlang maden uit haar rug geplukt, maar drie dagen na de atoombom overleed zijn.'

Naast Kodama zit de 87-jarige Mikiso Iwasa, die in 1945 17 jaar oud was. 'Ik voelde de impact van een zware explosie en ik stortte op de grond', vertelt hij. Hij rende richting zijn huis, waar zijn moeder onder pilaren van een naar beneden gevallen dak lag. Een vuurzee kwam dichterbij, een douche aan vuurspetter vloog hem om de oren. 

Op ons werk en in ons persoonlijke leven kregen we met discriminatie te maken.
— Kodama

'Ik probeerde de balken te verplaatsen, maar er was niemand die mij kon helpen. Ik schreeuwde richting mijn moeder 'mam, ik krijg de balken niet weg en het vuur komt dichterbij', waarop mijn moeder mij beval om zo hard mogelijk weg te rennen. Terwijl ik wegerende hoor ik mijn moeder hardop een boeddhistisch gebed zeggen. Ik liet mijn moeder achter, die levend verbrandde', aldus Iwasa, die het afscheid van zijn moeder nog helder voor ogen heeft. 

Het leed voor hibakusha, zoals mensen die de atoombom overleefden worden genoemd, duurde voort. Kodama: 'Op ons werk en in ons persoonlijke leven kregen we met discriminatie te maken. De familie van een man op wie ik verliefd was keurde mij af, zij wilden niet dat hun bloed besmet zou raken door een hibakusha. In het ziekenhuis werd mijn naam genoemd bij de balie, en toen duidelijk werd dat ik hibakusha was, stonden mensen naast mij plostseling op om ergens anders te gaan zitten.'

Ondanks de manier waarop haar leven getekend is door de Amerikaanse bom, verlangt Kodama geen excuses van Obama. 'Excuses zijn niet belangrijk, wij willen geen kernwapens meer, ook niet in Amerika. Het wegdoen van atoomwapens, dat zien wij als echte excuses. Voor mij is de oorlog pas echt over op de dag dat er geen kernwapens meer zijn. Het bezoek van Obama is een stap in de juiste richting.'

Dit artikel verscheen 27 mei 2016 in Trouw. 

 

Misset Horeca: hoe robots hun intrede maken in het Japanse hotel Henn-na

Misset Horeca: hoe robots hun intrede maken in het Japanse hotel Henn-na

Trouw: Verkiezingen Japan: pacifistische grondwet op het spel

Trouw: Verkiezingen Japan: pacifistische grondwet op het spel